
ماشینها تغییر کردهاند! ماشینهای نسل قدیم، مانند دوچرخه، خودرو، کوره، تجهیزات کارخانههای قدیمی، و دیگر محصولهای مهندسی ازایندست، ماشین برای انجام کار بودهاند. اما اکنون، ماشینهای نسل نو، خودشان محصول تولید میکنند و کارکردشان به ماشین برای ساخت ماشین تبدیل شده است؛ دستگاههای ساخت افزایشی، رباتهای سازنده خودرو، چاپگرهای سهبعدی، ماشینابزارهای خودکار قطعهسازی، ماشینهای جدید ریختهگری، و بازوهای رباتیک برشکاری و اتصال لیزری، نمونههایی از ماشینهای صنعت ساخت هستند. از طرفدیگر، محصولات مهندسی نیز توسعه یافتهاند؛ گوشیها و دوربینها، ابزارآلات آزمایش پزشکی، سیستمهای خودران، دستگاههای شناسایی و آنالیز مواد، ماشینهای کاشت، و برداشت کشاورزی، رباتها و پهپادها، نمونههایی از مصنوعات نسل نو هستند، که خودشان گردآوری داده، شناسایی، تحلیل و تصمیمگیری میکنند.
مهندسان و صنعتگران امروزی با نسل نو ماشینها، محصولات و قطعات سروکار دارند، و همواره با مسایلی از طراحی و ساخت، کارکرد، تعمیر، خرابی یا عمر قطعات این ماشینهای پیچیده درگیر هستند. ماشینهای پیچیده، طیف گستردهتری از مواد مهندسی، و تنوعی از کارآیی، خواص، ساختار و فرآیندهای مواد را میطلبند. ازاینرو، جستجو و پژوهش، در طراحی مواد و فرایندهای ساخت قطعات و ماشینهای مهندسی، بیشازپیش مورد نیاز است، و به ویژه، نقش مهندسان مواد و متالورژی، در تیمهای بینرشتهای طراحی و ساخت، بیشازپیش پررنگ و اثرگذار شده است.
نیازهای پژوهشی
مسایل و چالشهایی که در فرآیندهای ساخت وجود دارد و نیاز به پژوهش در مهندسی مواد در آنها به چشم میخورد، طیف گستردهای دارند؛ از چالشهای موردی در یک کارخانه (مانند تحلیل تخریب یک پره توربین گازی، طراحی عملیاتحرارتی چرخدنده گیربکس برای ساختار و خواص بهتر، ایجاد پوشش خودروانکار در قطعات موتور خودرو) تا پروژههای ملی و محلی (مانند ساخت ریل، ریختهگری تختال فولاد آلیاژی، مشکل تنش پسماند در جوشکاری بدنه کشتی، شناسایی و مهندسی معکوس قطعات خارجی) تا چالشها و مسایل جهانی (مانند چاپ سهبعدی قطعات فلزی، ساخت باتری و سلول خورشیدی، کاربرد لیزر و الکترومغناطیس در ساخت، پوشش مواد زیستی در ایمپلنتهای پزشکی و غیره) همگی از نمونه موارد پژوهش در فرایندهای ساخت است که در دانشکده مهندسی مواد و متالورژی به آنها پرداخته میشود.
گروه علمی فرآیندهای ساخت
گروه علمی پژوهشی فرآیندهای ساخت در دانشکدهی مهندسی مواد و متالورژی متشکل از اعضای ثابت هیات علمی، از تخصصهای گوناگون، و جمعی از همکاران پژوهشی، پژوهشگران دکتری و پسادکتری، دانشجویان کارشناسی ارشد، و دانشجویان کارشناسی مهندسی مواد است، که در پروژهها و موضوعات موردنیاز، کارگروههای پروژه را تشکیل میدهند. این گروه علمی ـ پژوهشی به چالشها و مسایل صنعتی، ملی و جهانی مربوط به فرایندهای ساخت میپردازد؛ طرح و پیشنهاد پروژههای پژوهشی، اجرای مطالعات، نمونهسازی، انجام آزمایشها، مدلسازی و شبیهسازی چندمقیاسی فرایندها و مواد، طراحی و انتخاب مواد، شناسایی و مهندسی معکوس قطعات، تحلیل رفتار مواد، تحلیل تخریب مواد و عمر قطعات، و تهیه و تدوین گزارشهای فنی، بخشی از فعالیتها و قابلیتهای پژوهشی گروه فرایند ساخت دانشکده را تشکیل میدهد. اعضای ثابت گروه پژوهشی فرایندهای ساخت شامل افراد زیر است:
| مدیر گروه فرایندهای ساخت | |
| اعضا: | |
| دکتر علیرضا ابراهیمی | |
| دکتر حمید امیدوار | |
| مهندس رضا بهرامی | |
| دکتر نادر پروین | |
| دکتر امین جعفری رامیانی | |
| مهندس علیرضا حسینی | |
| دکتر کامران دهقانی | |
| دکتر اسلام رنجبر نوده | |
| مهندس حمید زهره وند | |
| دکتر علی شمسی پور | |
| دکتر محمود عباسی | |
| دکتر علی فرزادی | |
| دکتر مصطفی کتابچی | |
| دکتر فرزاد محبوبی | |
| دکتر سیدمحمد موسوی خوئی | |
| دکتر سید محمد حسین میرباقری | |
| دکتر سید احسان میرصالحی | |
| دکتر سیدپیروز هویدامرعشی | |
افزون بر نیروی انسانی با تجربه و متخصص و پژوهشگران جوان علاقمند، گروه پژوهشی فرآیندهای ساخت دانشکده مهندسی مواد و متالورژی، دسترسی و ارتباط گسترده با جامعه علمی جهانی و منابع پژوهشی دارد، و نیز، مجموعهی آزمایشگاهی مجهز به ابزار و تجهیزات و ماشینهای لازم در اختیار دارد. بخشی از فعالیتهای پژوهشی گروه فرایندهای ساخت در آزمایشگاههای زیر در جریان است:
آزمایشگاه اتصالات نوین
آزمایشگاه شکل دادن فلزات
آزمایشگاه خواص مکانیکی مواد
آزمایشگاه عملیات حرارتی
آزمایشگاه متالورژی پودر
آزمایشگاه متالوگرافی
آزمایشگاه جوشکاری
آزمایشگاه ریخته گری و انجماد
کارگاه پروژه
آزمایشگاه بررسی غیرمخرب